کلیات و مقدمات تهیه صورت های مالی اساسی
در ابتدای امر به تعریف کلی از موضوع اصلی این مطلب تحت عنوان “صورت های مالی اساسی” میپردازیم. صورت های مالی اساسی محصول نهایی حسابداری است که اطلاعاتی درخصوص وضعیت مالی، عملکرد مالی و انعطاف پذیری مالی، برای آن دسته استفاده کنندگانی که امکان تهیه گزارشات خاص از درون واحدتجاری را ندارند، ارائه مینماید.
صورت های مالی که طی دوره آموزشی توضیح داده خواهد شد:
- صورت وضعیت مالی
- صورت سود و زیان
- سود و زیان جامع
- جریانهای نقدی
- صورت تغیرات در حقوق مالکانه
دسته بندی صورت های مالی اساسی:
صورت های مالی اساسی تا قبل از سال 1398، طبق تصویر زیر دستهبندی میشدند. پس از سال 1398 تغییراتی در شکل، بعضاً در اسامی و دسته بندی آنها ایجاد شد که به شرح زیر میباشد.
- دستهبندی صورتهای مالی قبل از سال 1398:
- دستهبندی صورت های مالی پس از سال 1398:
زمان تهیه صورت های مالی اساسی
میدانیم که صورت های مالی اساسی الزاماً باید حداقل سالی یکبار تهیه شوند (برای یک دوره مالی یکساله). اما با توجه به سایر الزامات هر واحد تجاری میتواند صورت های مالی را ماهیانه – سهماهه – شش ماهه و یا نهماهه نیز تهیه نماید.
الزام ارائه صورت های مالی حسابرسی شده از دید قانون مالیات های مستقیم
ماده 272 این قانون، اشخاص را بر اساس نوع فعالیت و حجم فعالیت ملزم به ارائه صورت های مالی حسابرسی شده مینماید.
- نوع فعالیت مانند: شعب شرکتهای خارجی. شرکتهای سهامی عام. هولدینگها و … در این نوع الزام حجم فعالیت شرکتهای نامبرده اهمیتی ندارد.
- حجم فعالیت بگونهای که جمع سود معادل 80 میلیارد ریال و جمع داراییها (نه فقط دارایی ثابت)، بیش از 150 میلیارد ریال باشد.
پیامد عدم ارائه صورت های مالی حسابرسی شده برای واحدهای تجاری که قانون آنها را ملزم به ارائه دانسته است جریمه ای معادل 20درصد به ماخذ مالیات متعلقه خواهد بود.
مخاطب صورت های مالی اساسی کیست؟
جهت بررسی مخاطبان صورت های مالی اساسی به موضوع ارکان واحدهای تجاری میپردازیم. ارکان واحدهای تجاری را میتوان به سه دسته کلی تقسیم کرد. این سه رکن در ساختار متفاوت واحدهای تجاری (سهامی، مسئولیت محدود، موسسات و… ) میتواند نامهای متفاوتی داشته باشد.
این ارکان بصورت زیر تقسیم بندی میشود:
- رکن مجری
- رکن ناظر
- رکن تصمیمگیر
در شرکتهای سهامی رکن مجری را میتوان هیئت مدیره واحدتجاری دانست. رکن ناظر را بازرسان تشکیل میدهند؛ و رکن تصمیمگیر را مجامع این شرکتها تشکیل میدهد. اعم از مجمع موسسین، مجمع عمومی عادی، مجمع عمومی بطور فوق العاده.
و اما وظیفه هرکدام از این ارکان درخصوص صورت های مالی به شرح زیر میباشد:
- رکن مجری – هیئت مدیره: تهیه کننده صورتهای مالی
- رکن ناظر – بازرس: نظارت بر اجرا و تهیه صورتهای مالی
- رکن تصمیمگیر – مجامع: تصویب کننده و مخاطب اصلی صورتهای مالی
اهمیت تاریخ تأیید صورت های مالی توسط هیئت مدیره
در تهیه صورت های مالی اساسی دو تاریخ کاربرد دارد. تاریخ صورت وضعیت مالی که برابر با آخرین روز دوره مالی میباشد. دومین تاریخ در صفحه اول صورتهای مالی تاریخ تائید صورتهای مالی توسط هیئت مدیره میباشد.
اهمیت این دو تاریخ به دلیل مسئله “رویدادهای بعد از تاریخ صورت وضعیت مالی تا تاریخ تائید صورت وضعیت مالی” میباشد. چراکه طبق استانداردهای حسابداری درصورتی که رویداد بااهمیتی بین این دوتاریخ رخ دهد، بایستی رفتار خاص و تعریف شدهای با آن داشت.
همچنین این تاریخ نشان میدهد اگر رویداد بااهمیتی بعد از تاریخ صورت وضعیت مالی رخ داده باشد، حداکثر تا تاریخ تائید صورتهایمالی در صورتهای مالی آن دوره منعکس میشود و رویدادهای پس از تاریخ تائید صورتهای مالی، جایی در صورتهای مالی آن دوره مدنظر نخواهد داشت.
رویدادهایی که در این بازه تاریخی رخ میدهد به دو دسته 1. رویدادهای تعدیلی 2. رویدادهای غیرتعدیلی تقسیم میشود.
- رویدادهای تعدیلی اطلاعاتی را به ما میدهد درخصوص مواردی که طی دوره مالی اتفاق افتاده است، اما واحد تجاری بعد از دوره مالی متوجه آن شده است. بعنوان مثال فاکتور اسفندماه که در اردیبهشتماه به واحدتجاری ارائه شده است. چنین رویدادهای منجر به اصلاح صورتهای مالی میشود.
- رویداد غیرتعدیلی اطلاعات با اهمیتی درخصوص مواردی که بعد از تاریخ صورت وضعیت مالی اتفاق افتاده است، و باید افشا شود. پس تأکید میکنیم چنین رویدادهایی منجر به اصلاح صورتهای مالی نخواهد شد، اما در یادداشت مربوط افشا میشود. برای مثال در اردیبهشت ماه یکی از انبارهای شرکت دچار آتشسوزی شده و موجودی کالا از بین رفته است. چنین رویدادی بااهمیت بوده و روی تصمیم سهامدار یا استفاده کننده از صورتهای مالی اثرگذار خواهد بود پس الزامی است افشا شود.
مفهوم اهمیت در تهیه صورت های مالی
در درجه اول باید بدانیم مفهوم اهمیت کاملاً آستانهای است و در واحدهای تجاری مختلف یکسان نخواهد بود. اهمیت از دو منظر حسابداری و حسابرسی قابل بررسی میباشد.
- از منظر حسابداری، رویدادهای بااهمیت اطلاعاتی را شامل میشود که دانستن یا ندانستن آن بتواند بر تصمیم استفاده کننده از صورتهای مالی اثر بگذارد. صرف نظر از اینکه افشا شود یا افشا نشود.
- از منظر حسابرسی اهمیت در طیف کمی و کیفی قابل دستهبندی است.
جهت اندازهگیری اهمیت کمی میتوان روش سازمان حسابرسی، روش محک و روش PWC را معرفی کرد؛ در روش سازمان حسابرسی یک عدد کلی بعنوان سطح اهمیت برای تمام اقلام صورتهای مالی تعیین میشود. در روش محک براساس هر قلم و براساس هر صورت مالی سطح اهمیت میده جداگانهای تعیین میشود.
تعیین سطح اهمیت به روش سازمان حسابرسی
اهمیت کمی – در این روش جهت تعیین سطح اهمیت:
- در گام اول مجموع داراییها و درآمدها را تقسیم بر 2 میکنیم. (میانگین داراییها و جمع درآمدها)
- مبلغ هرطبقه از حاصلضرب اختلاف حدبالا و پایین هر ردیف در نرخ آن به دست میآید.
- عدد به دست آمده از گام اول در بازه تعیین شده در هر طبقه ای قرار گیرد، در نرخ آن ردیف ضرب شده و مبلغ مختص به آن طبقه به دست میآید.
- نهایتاً از مجموع اعداد بدست آمده در ستون مبلغ تجمیعی، سطح اهمیت ریالی آن واحدتجاری به دست میآید.
اهمیت کیفی – مواردی را شامل میشود که در تعیین آن توجهی به اعداد و ارقام نمیشود. برای مثال اگر در حسابداری موجودی کالا از روش لایفو که روشی غیراستاندارد میباشد استفاده شود، بدون توجه به اثر ریالی آن، در گزارشات حسابرسی مطرح خواهد شد.
امضای صفحه اول صورتهای مالی
صفحه اول صورتهای مالی باید به امضای اکثریت اعضای هیئت مدیره برسد. یعنی اگر اعضا 5 نفر باشند، حداقل بایستی 3 نفر از اعضا آن را امضا کنند. و چنانچه اعضا 2 نفر باشند، باید به امضای هر دو نفر برسد.
نکته قابل توجه این است که حدنصاب امضا کنندگان، به تعداد اعضای هیئت مدیره بستگی دارد، نه صاحبان امضا یا تعداد سهام اعضا و مواردی از این دست.
توجه داشته باشید امضای صورتهای مالی قابلیت توکیل بهغیر ندارد و اعضا جهت این امضا اجازه ندارد به شخص دیگری وکالت دهند.
قالب استاندارد گزارش حسابرس
- مقدمه
- مسئولیت هیئت مدیره در قبال صورتهای مالی
- مسئولیت حسابرس و بازرس قانونی
- اظهار نظر
چنانچه حسابرس خطا یا موضوعی با اهمیت را مدنظر قرار دهد که منجر به تعدیل گزارش شدهباشد و گزارش از حالت مقبول خارج شود، قالب گزارش حسابرس به شکل زیر تغییر پیدا خواهد کرد.
- مقدمه
- مسئولیت هیئت مدیره در قبال صورتهای مالی
- مسئولیت حسابرس و بازرس قانونی
- مبانی اظهارنظر مشروط
- اظهارنظر مشروط
انواع گزارش حسابرس در هنگام مواجهه با شرایط متفاوت
منظور از آثار فراگیر یک موضوع چیست. برای این موضوع تعریف خاصی وجود ندارد، مواردی 10برابر سطح اهمیت را مطرح کردهاند. درموارد دیگری به 35درصد یک طرف ترازنامه اشاره میکنند. منابع دیگری رخدادی را معرفی میکند که سود را به زیان یا زیان رو به سود تبدیل کند.
در رابطه با محدودیتهای رسیدگی میتوان به دریافت یا عدم دریافت تائیدیههای حسابرسی اشاره کرد و رأی دادگاه در یک دعوای حقوقی که قابل پیشبینی نیست را میتوان مصداق ابهام در رسیدگی دانست.
تاکید بر مطلب خاص
قسمت تاکید بر مطلب خاص در گزارش حسابرس، به مواردی اشاره دارد که در صورتهای مالی واحد تجاری به درستی شناسایی و افشا شده است، اما حسابرس به استفادهکننده از صورتهای مالی تأکید میکند موضوع را با توجه ویژه ای مورد ملاحظه قرار دهد.
در مطالب فوق، سعی شد مروری بر کلیات و مقدماتی که قبل از تهیه صورتهای مالی اساسی باید بدانیم، داشته باشیم.در ادامه، طی مطالب طبقهبندی شده، بهصورت گام به گام به آموزش تهیه صورتهای مالی اساسی خواهیم پرداخت.
- در صورتی که به هر دلیل موفق به دانلود فایل مورد نظر نشدید به ما اطلاع دهید.
پسورد فایل : ندارد گزارش خرابی لینک
دیدگاهتان را بنویسید